Dziennik Pacjenta COVID-19

Jesteśmy na tym etapie pandemii, gdy lekarze zalecają pacjentom stosowanie pulsoksymetrii. Niestety bardzo łatwo błędnie zinterpretować wyniki. Dlatego w ramach działań naszej fundacji publikujemy proste narzędzie jakim jest dziennik Pacjenta COVID-19, który pomoże kontrolować wyniki pomiarów. Znajdziecie go na końcu artykułu. Zanim jednak do tego przejdziemy, poświęćcie 2 minuty na lepsze zrozumienie: po co właściwie to robić?

Pomiar pulsoksymetrem

Pulsoksymetr to urządzenie elektroniczne służące do nieinwazyjnego pomiaru saturacji krwi czyli wysycenia krwi tlenem. Jest to pomiar o tyle istotny ponieważ niski poziom tlenu we krwi może skutkować dusznością, ciężką niewydolnością oddechową, a w konsekwencji nawet do uszkodzenia serca czy mózgu.

Urządzenie składa się ze źródła światła oraz czujnika sprawdzającego stopień pochłaniania wiązki świetlnej. W związku z tym, że utlenowana hemoglobina wykazuje odmienną zdolność absorpcji światła niż nieutlenowana, aparat jest w stanie ocenić wartość saturacji.

Co nam mówią wyniki tego badania?
Pulsoksymetr, podaje nam dwa wyniki:

  1. Poziom saturacji: wynik badania wyrażany jest procentowo. Przykładowo wynik SpO2 96% oznacza, że w chwili badania 96% hemoglobiny przenosi tlen do tkanek badanego.
  2. Nasz puls czyli nic innego jak ilość uderzeń serca w ciągu jednej minuty.

Właściwy poziom saturacji wynosi od 94-98% towaru (tlenu). W sytuacji uczucia duszności, wzmożonego kaszlu, ogólnego odczucia zmęczenia czy problemów z nabraniem pełnego oddechu, wynik może wskazywać poniżej 94%. W przedziale 90-94% zalecamy kontakt z przychodnią. Jeśli jednak przebieg rozwoju uczucia duszności, będzie nagły połączony z nagłą utratą świadomości, omdleniem czy ogólną odczuwalną ciężką duszności, wtedy poziom saturacji może wskazywać <90%. W takich przypadkach prosimy o kontakt z nr z numerem alarmowym 112/999. Drugi wynik pomiaru to puls.

W ocenie pulsu warto jest wiedzieć, że zmienia się on wraz z wiekiem:

  • płód 110-150/min
  • niemowlę 130/min
  • dziecko: 100/min
  • młodzież: 85/min
  • dorosły: 70/min
  • człowiek w podeszłym wieku: 60/min

Rodzaje urządzeń

Na rynku dostępne są dwa rodzaje pulsoksymetrów: napalcowe oraz stacjonarne. Pulsoksymetr stacjonarny stosowany jest przede wszystkim w szpitalach i domach opieki. Pulsoksymetr napalcowy zakładany jest na palec osoby badanej i przeznaczony do używania poza terenem szpitala.

Najczęstszymi błędami w wynikach pomiarów są:

  • chłodne palce,
  • energiczne ruchy palców,
  • polakierowane paznokcie
  • rozpoznana anemia

Każdy z tych czynników może wykazać bardzo niski wynik. Należy pamiętać, że bardzo niski poziom Saturacji czyli <90% jest stanem zagrożenia życia. Dlatego najważniejsza jest obserwacja, bo to my sami znamy nasze organizmy najlepiej. Zalecamy, aby pulsoksymetr zakładać na palec kilka razy dziennie, by odczyty były wiarygodne.

Jeśli będziesz odczuwać zmęczenie i/lub duszność, a Twoje wyniki to puls 95/min oraz poziom saturacji 94-98% to warto wynik jest dobry i warto go powtórzyć za kilka godzin. Natomiast powód do niepokoju powinien stanowić utrzymujący się poziom saturacji na poziomie 85% i puls 120/min oraz narastająca duszność. To jest moment na skontaktowanie się z lekarzem.

Temperatura

Chyba wszyscy znamy typowe objawy COVID-19 takie jak kaszel czy duszność. Nasze doświadczenie z pacjentami sprawia, że śmiało do tej listy możemy dopisać również: ból gardła, ból kręgosłupa, biegunka. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy, należy rozpocząć stałe pomiary temperatury i pulsoksymetrii. Gdyby nasz organizm rozpoczął walkę z wirusem możemy się spodziewać wysokiej gorączki, czyli powyżej 38,5 st.C. lub przynajmniej stanu podgorączkowego.

Pozostałe parametry

Do tabeli dopisaliśmy jeszcze dwa parametry: skala duszności i skala bólu. Pozwolą one na jeszcze większą kontrolę problemów zdrowotnych w trakcie infekcji COVID-19.

Duszność jest odczuciem subiektywnym. Dla zachowania wiarygodności wyników warto podzielić skalę na 5 stopni:

  • 0 oznacza, że w ogóle nie odczuwamy duszności,
  • 1 oznacza, że odczuwamy duszność, ale nie przeszkadza nam to w oddychaniu. odczucie jest subiektywne, nie wywołuje realnych zmian w sposobie oddychania, jest niezauważalna dla innych
  • 2 oznacza, że duszność nasila się w trakcie podejmowania codziennej aktywności, powoduje przyspieszenia częstości oddechu, skrócenia czasu wdechu, wydłużenia wydechu,
  • 3 oznacza, że duszność nasila się i ogranicza możliwość podejmowania codziennej aktywności, w tej kategorii pojawiają się wyżej wymienione dolegliwości. Ponadto pojawiają się również różnego rodzaju dźwięki powstające przy oddychaniu, takie jak świsty, sapanie, charczenie, chrapanie.
  • 4 duszność, która jest uciążliwa również w spoczynku, wymusza przybranie określonej pozycji ciała, takiej jak półsiedząca w łóżku, lub podparta.
  • 5 to moment, gdy nie możemy swobodnie wypowiedzieć jednego zdania

Skala bólu

Tu szczególnie skupiamy się na bólach kręgosłupa, bólach głowy i bólach w klatce piersiowej. Jeśli odczuwamy umiarkowany ból gardła, minimalne bóle mięśniowe i wielki ból głowy, powinniśmy wpisać zawsze ten wynik bólu, który boli nas najbardziej. W tabeli nie różnicujemy bólu w związku z jego pochodzeniem. Chodzi o ogólne zestawienie w tabeli wyników w sposób prosty, czytelny i jego ocenę w czasie. Ma to pozwolić odpowiedzieć na pytanie: czy dolegliwości bólowe ustępują, czy nasilają się z dnia na dzień.

Skala bólu również została podzielona na 5 stopni:

  • 0 oznacza, że nie odczuwamy jakichkolwiek dolegliwości bólowych
  • 1 oznacza, że ból nie utrudnia codziennych dolegliwości, często są to bóle przewlekłe, reumatyczne, kostne.
  • 2 oznacza ból o umiarkowanym natężeniu, który wymaga podjęcia działań przeciwbólowych, takich jak zastosowanie okładów, leków o działaniu miejscowym i ogólnoustrojowym, terapii manualnej lub relaksacji.
  • 3 oznacza ból o umiarkowanym natężeniu, który ogranicza podejmowanie codziennej aktywności, Ten rodzaj bólu ogranicza znacząco codzienną aktywność, zarówno w zakresie podejmowania aktywności zawodowej, sportowej, jak i spraw życia codziennego bez przyjęcia leków przeciwbólowych
  • 4 oznacza ból, który mimo działań przeciwbólowych ogranicza podejmowanie codziennej aktywności,
  • 5 to ból, którego nie da się wytrzymać, który zwala nas z nóg i nie jesteśmy w stanie skupić się na czymkolwiek innym poza bólem. Ból na 5 uniemożliwia nam prawidłowe mówienie, funkcjonowanie, wykonywanie podstawowych czynności. Ten rodzaj bólu, spróbuj porównać do najgorszego wspomnienia bólu w swoim życiu.

Karta Pomiarów