leczenie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe u dzieci

 

Gorączka i ból u dzieci, spędza sen z powiek niejednego rodzica. Na rynku farmaceutycznym dostępne jest wiele leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, które są przeznaczone dla dzieci, jednak wielu rodziców niechętnie po nie sięga, z obawy przed skutkami ubocznymi, lub nieumiejętnością podaży właściwej dawki. W poniższym artykule, przedstawimy podział dostępnych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, zalecenia zgodne z charakterystyką produktu leczniczego, oraz możliwe modyfikacje, uzależnione od wagi, wieku, okoliczności.

Miłej lektury. 

Na początku rozprawmy się z mitem reklamowym

Na rynku farmaceutycznym występują trzy substancje czynne do zwalczania bólu i gorączki u dzieci, są to paracetamol oraz ibuprofen i metamizol. Wszelkie produkty przeciwbólowe, lub przeciwgorączkowe dedykowane dla dzieci, zawierają właśnie którąś z tych substancji, czyli są wobec siebie lekami generycznymi, tzn.; są zamiennikiem leku oryginalnego, zawierającym tę samą substancję czynną. Leki generyczne, aby mogły być wprowadzone do obrotu, muszą mieć udowodniony:

  • ten sam skład
  • muszą zawierać tę samą ilość substancji aktywnej
  • Mogą zawierać jednak inne substancje pomocnicze, pod warunkiem, że nie zmieniają one właściwości leku i nie wpływają na skuteczność
  • tę samą postać
  • tę samą dostępność biologiczną (biodostępność), takie samo działanie farmakologiczne1. Innymi słowy, leki generyczne różnią się od siebie smakiem, lub kolorem opakowania. 
 źródło: https://lisiesprawy.pl/komiks/ojojanie/

Pierwsze kroki walki z bólem

Zanim podacie dziecku lek przeciwbólowy, warto sprawdzić czy jest on dziecku niezbędny.

Jeżeli już kiedyś coś go bolało, dziecko wie, że w ten sposób jest w stanie skupić Waszą uwagę na sobie, więc czasami może symulować, abyście oderwali się od swoich spraw i skupili się na nim. Warto w takiej sytuacji przytulić dziecko, dotknąć delikatnie bolące miejsce, ocenić czy takie działanie nasila dolegliwość. Spróbujcie trochę poużalać się nad losem dziecka, pocałować bolące miejsce, mocno przytulić je do siebie. Jeżeli takie działanie nie przyniesie efektu w ciągu 5 do 10 minut, może to świadczyć o tym, że ból jest faktyczny i uciążliwy.

 

 

lecz przyczynę

Zastanówcie się, skąd ból się wziął. Czy był to uraz, czy ból samoistny, czy wynika z fizjologii organizmu, np.: jest to ból miesiączkowy czy wzrostowy.

Na ból pourazowy, jeszcze przed lekiem doskonale sprawdzi się zimny okład. Położony jak najszybciej po urazie oszołomi stłuczone tkanki, obkurczy uszkodzone naczynia krwionośne, i da ulgę mięśniom. 

Lecząc ból brzucha rozważcie podanie również leku rozkurczowego, np.: drotaweryny, czyli popularnej nospy, która również z powodzeniem, może być podawana dzieciom. Nie jest ona jednak lekiem przeciwbólowym, a tylko rozluźnia mięśnie brzucha i skuteczniej działa w połączeniu z lekiem przeciwbólowym.. 

Podajcie lek przeciwbólowy taką drogą, która nie spowoduje niepokoju u dziecka, bo może to tylko nasilić zasadniczą dolegliwość. Wybierajcie leki dziecku znane, a jeżeli podajecie je doustnie wybierz takie, które będą mu po prostu smakować.

W razie silnego bólu, który będzie powodować zaburzenia zachowania dziecka, silne pobudzenie, lub apatię, rozważ podanie dwóch leków – paracetamolu i ibuprofenu jednocześnie.

 

Przyjrzyjcie się schematowi leczenia bólu. Zastanówcie się, w którym miejscu schematu plasuje się dolegliwość waszego dziecka. Jeżeli jest komunikatywne, pokażcie mu schemat i niech sam wybierze “buźkę”, która odpowiada jego samopoczuciu.

Gorączka

Lecząc gorączkę u dziecka, zacznij od metod mechanicznych. Brzmi to dość dziwnie, ale chodzi o to, aby próbować tak stymulować otoczenie dziecka, aby temperatura spadała sama. Kiedy dziecko ma gorączkę, nie okrywajcie go szczelnie kołdrą i nie nakładajcie wielu warstw ubrania. Postarajcie się dobrze przewietrzyć pokój, lub zróbcie dziecku ciepłą (tak, tak ciepłą) kąpiel o temperaturze zbliżonej do temperatury dziecka, i pozwólcie aby pluskało się w wodzie, i schładzało się razem z wodą, w której jest. Przygotujcie zimny okład, do położenia na brzuszku dziecka, lub głowie. Ta metoda może jednak zdenerwować dziecko, więc nie stosujcie je na siłę. Podawajcie leki przeciwgorączkowe, gdy temperatura przekracza 38 st Celsjusza. Lecząc gorączkę trzymajcie się jednego głównego leku. Ewentualnie dodajcie drugi lek, jeśli gorączka wzrasta przed zalecanym czasem podania 2. dawki.

 

Jak wybrać właściwą dawkę?

Przede wszystkim kupując lek, nie wyrzucaj opakowania. Znajdziesz na nim dokładną instrukcję podawania leku. Zwróć uwagę, że właściwą dawkę możesz obliczyć na podstawie wieku i wagi dziecka. Zalecamy, aby sugerować się wagą, nawet, jeżeli uprzednio będziesz musiał zważyć dziecko. Lecząc ból i gorączkę, możecie wybrać tę samą dawkę.

Generalnie, możesz zastosować następujące przeliczniki

 

Ibuprofen  

to lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwgorączkowych. Jego działanie, zależnie od drogi podania rozpoczyna się ok 20 minut po podaniu i utrzymuje od 4 do 6 godzin. 

dawkowanie:

grupa wiekowa 3 miesiąc życia -12 lat 

20-30 mg /kilogram masy ciała/24h w 3-4 dawkach co 6 do 8h

przy gorączce do 39 st Celsjusza  w dawce jednorazowej 

5 mg/kilogram masy ciała

Może to wydawać się trudne, na pierwszy rzut oka, jednak warto spróbować poćwiczyć to na “sucho”, aby w razie potrzeby przyszło Wam to z łatwością.

Gdy dziecko waży 10 kg

Dobowa dawka leku to 10 kg wagi dziecka razy 30 mg leku na każdy kilogram = 300 mg, podawana w 3 równych dawkach po 100 mg, co 6 do 8h

Gdy dziecko waży 15 kg

Dobowa dawka leku to 15 kg wagi dziecka razy 30 mg na każdy kilogram wagi = 450mg

podawana w 3 równych dawkach po 150 mg co 6 do 8h

 

Spróbujcie samodzielnie przeprowadzić te obliczenia, na końcu artykułu podam Wam wyniki

20 kg, 7 kg, 11 kg

 

Ponadto w podaży doodbytniczej, ze względu na brak możliwości podziału czopka stosujcie dawkę najwyższą zbliżoną do wagi dziecka, tzn. jeżeli dziecko waży 22 kg, maksymalna dawka dobowa to 660 mg, czyli 220 mg w jednorazowej dawce. Dostępne są 2 czopki o wartości 200 mg i 250 mg substancji czynnej, wybierz ten o większej dawce.

Czopki są niepodzielne, dlatego, że zawarta w nich substancja czynna rozłożona jest nierównomiernie. 

 

paracetamol

to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, działa słabo przeciwzapalnie. Początek jego działania, zależnie od drogi podania zaczyna się około 30 minut od momentu podania i utrzymuje się od 5 do 6 godzin. 

 

Jednorazowa dawka paracetamolu to 10-15 mg/ na kilogram masy ciała

Gdy dziecko waży 10 kg

Dawka leku to 10 kg wagi dziecka razy 10-15 mg leku na każdy kilogram 

= 100-150 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

Gdy dziecko waży 15 kg

Dawka leku to 15 kg wagi dziecka razy 10-15 mg leku na każdy kilogram 

= 150-225 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

 

Spróbujcie samodzielnie przeprowadzić te obliczenia, na końcu artykułu podam Ci wyniki

20 kg, 7 kg, 11 kg

 

Ponadto w podaży doodbytniczej, ze względu na brak możliwości podziału czopka stosuje się najbliższą wyższą dawkę. Odpowiednio gdy dziecko waży 16kg, to odpowiednia dawka paracetamolu to od 160 do 240 mg, w związku z tym, że czopki są niepodzielne, z dostępnych dawek 125 i 250 mg wybierz większą.

Czopki są niepodzielne, dlatego, że zawarta w nich substancja czynna rozłożona jest nierównomiernie. 

 

Metamizol

to lek przeciwzapalny, przeciwbólowy i przeciwgorączkowy. To ceniony przez personel medyczny lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, ponadto wykazuje działanie rozluźniające na mięśnie gładkie, dlatego doskonale sprawdza się w leczeniu bólu brzucha.

U dzieci i młodzieży w wieku do 14 lat można podawać metamizol w pojedynczej dawce wynoszącej 8–16 mg na kg masy ciała. W przypadku gorączki u dzieci na ogół wystarcza dawka metamizolu wynosząca 10 mg na kilogram masy ciała. Dorosłym i młodzieży w wieku od 15 lat (>53 kg) można podać maksymalnie 1000 mg w dawce pojedynczej.

Gdy dziecko waży 10 kg

Jednorazowa dawka leku to 10 kg wagi dziecka razy 8-16 mg leku na każdy kilogram 

= 80-160 mg, pojedynczej dawce.

Gdy dziecko waży 15 kg

Jednorazowa dawka leku to 15 kg wagi dziecka razy 8-16 mg na każdy kilogram wagi 

= 120 – 240 mg pojedynczej dawce.

 

Spróbujcie samodzielnie przeprowadzić te obliczenia, na końcu artykułu podam Ci wyniki

20 kg, 7 kg, 11 kg

 

    Na rynku dostępne są jeszcze inne leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe, jednak nie są one zalecane dla dzieci, ponieważ mogą prowadzić do poważnych chorób (kwas acetylosalicylowy), nie są przewidywane dla dzieci (ketoprofen), lub lek jest przeznaczony dla dzieci, jednak dostępne na polskim rynku produkty, są w zbyt dużych dawkach, niedostosowanych do dzieci. 

Pamiętaj, że żaden artykuł w internecie, ani porada kogoś kto miał podobnie, nie zastąpią wizyty i porady lekarza. W przypadku innych objawów niepokojących – drgawek, pogorszenia kontaktu, wymiotów, biegunki, nasilenia dolegliwości mimo podania leku – skontaktuj się z lekarzem.

 Jeżeli nie będziesz w stanie samodzielnie poradzić sobie z problemem, a dolegliwość będzie postępować piorunująco, zadzwoń na numer alarmowy 999, i porozmawiaj z dyspozytorem medycznym. wspólnie podejmiecie decyzje o najlepszej pomocy dla Twojej pociechy. 

 

i na koniec obiecana odpowiedź

ibuprofen

Dobowa dawka leku to 20kg wagi dziecka razy 30 mg na każdy kilogram wagi = 600mg

podawana w 3 równych dawkach po 200 mg co 6 do 8h

Dobowa dawka leku to 7 kg wagi dziecka razy 30 mg na każdy kilogram wagi = 210mg

podawana w 3 równych dawkach po 70 mg co 6 do 8h

Dobowa dawka leku to 11 kg wagi dziecka razy 30 mg na każdy kilogram wagi = 330mg

podawana w 3 równych dawkach po 110 mg co 6 do 8h

 

paracetamol

Dawka leku to 20 kg wagi dziecka razy 10-15 mg leku na każdy kilogram 

= 200-300 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

Dawka leku to 7 kg wagi dziecka razy 10-15 mg leku na każdy kilogram 

= 70-105 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

Dawka leku to 11 kg wagi dziecka razy 10-15 mg leku na każdy kilogram 

= 110-165 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

 

metamizol

Dawka leku to 20 kg wagi dziecka razy 8-16 mg leku na każdy kilogram 

= 160-320 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

Dawka leku to 7 kg wagi dziecka razy 8-16 mg leku na każdy kilogram 

= 56-112 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

Dawka leku to 11 kg wagi dziecka razy 8-16 mg leku na każdy kilogram 

= 88-176 mg jednorazowej dawki do 4 takich dawek na dobę co 6h.

dziękujemy za pomoc w przygotowaniu artykułu: dr n. med. Michał Brzeziński i ratownik medyczny Piotr Depka Prądzinski